วันอังคารที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2552 <br><br>มันเหมือนกับว่าเคยเกิดขึ้นมาแล้วแน่ๆ กับการที่ราคาทองคำพุ่งทะลุระดับ 1,000 เหรียญสหรัฐต่อออนซ์ไปเมื่อเร็วๆ นี้ ผมมีข้อสังเกตเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของราคาทองคำในรอบ 30 ปี ดังนี้ครับ :<br><br>- ราคาทองคำซื้อขายระหว่างวันสูงที่สุดเกิดขึ้นในวันที่ 17 เดือนมี.ค. ปี 2008 ซึ่งโกลด์ฟิวเจอร์สเทรดกันสูงสุดที่สัญญาละ 1,033.9 เหรียญสหรัฐ <br>- ราคาซื้อขายทองคำปิดต่ำสุดในปี 2009 เกิดขึ้นในวันที่ 15 เดือนม.ค. 2009 ซึ่งโกลด์ฟิวเจอร์สปิดที่ 807.3 เหรียญสหรัฐ <br><br>- ราคาทองคำปรับตัวเพิ่มขึ้นนับจากจุดต่ำสุด ประมาณ 24% <br><br>- นับแต่ช่วงต้นปีมา ราคาทองคำปรับเพิ่มขึ้น 13% <br><br>มองย้อนกลับไปในอดีตเทียบกับปัจจุบัน ทองคำเคยซื้อขายกันที่ราคาสูงสุดออนซ์ละ 784 เหรียญสหรัฐ เมื่อเดือนม.ค. 1980 หากปรับตัวเลขเงินเฟ้อแล้ว ราคาทองคำตอนนั้นจะมีมูลค่าปัจจุบันที่ออนซ์ละ 2,049 เหรียญสหรัฐ <br><br>การปรับตัวขึ้นของราคาทองคำครั้งล่าสุดบอกนัยอะไรกับเราบ้าง? การคุกคามจากอัตราเงินเฟ้อในระยะเวลาอันใกล้เป็นคำตอบที่คนมักอ้างถึงบ่อยๆ แม้ว่าเราจะยังไม่เห็นมันชัดนักก็ตาม แต่ตลาดต้องใส่ค่าความเสี่ยงเรื่องนี้ลงในราคาทองคำปัจจุบันที่อยู่สูงกว่า 1,000 เหรียญสหรัฐไปแล้ว ประการถัดมามีอุปทานหรือความต้องการทองคำจากประเทศเกิดใหม่ เช่น อินเดีย ประเทศในโลกอาหรับ ซึ่งใช้โลหะมีค่าในพิธีมงคลสมรส แต่เหตุผลที่น่าเชื่อมากที่สุดในความคิดของผมคือความกลัวว่าเงินเหรียญสหรัฐจะร่วงลงอย่างหนักต่างหากครับ <br><br>ไม่เพียงแต่สหรัฐเท่านั้นที่พิมพ์ธนบัตรออกมาเป็นจำนวนมาก แต่ประเทศในกลุ่ม G20 ก็ทำแบบเดียวกันคือพิมพ์เงินออกมามากมายมหาศาล แต่ก็ยังไม่มียุทธศาสตร์การถอยด้านการเงินการคลัง เพื่อเอาตัวเองออกจากการใส่เม็ดเงินมหาศาลลงไปในระบบเพื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำและสถาบันการเงินล้มละลาย ประเทศในกลุ่ม G20 เกิดความลังเลในการถอนมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นผลดีต่อราคาทองคำ แต่ก็เป็นผลเสียต่อค่าเงิน แต่ประเด็นที่ต้องการชี้ให้เห็นจากเรื่องนี้คืออะไร? มาตรการปั๊มเงินใส่เข้าไปในระบบเช่นนี้จะอยู่ไปอีกนานเท่าไรก่อนที่ระบบโดยรวมจะล่มสลายลง? คำตอบอาจจะไม่ได้มีได้ง่ายๆ ลองดูกันที่สหรัฐอเมริกา เจ้าหนี้รายใหญ่ของโลก เป็นกรณีตัวอย่างกันครับ เมื่อรัฐบาลกลางสหรัฐใช้นโยบายงบประมาณขาดดุล ก็ต้องมีการกู้ยืมเงินมาใช้จ่าย โดยการขายหลักทรัพย์ของกระทรวงการคลัง เช่น พันธบัตรรัฐบาล ซึ่งมีตั้งแต่ตั๋วเงินระยะสั้น ไปจนถึงพันธบัตรระยะยาวอายุ 30 ปีที่มีการจ่ายดอกเบี้ย เปรียบไปก็เหมือนกับการที่คุณผู้อ่านและผมไปกู้ยืมเงินมาซื้อรถยนต์หรือบ้านพักอาศัย แต่ข้อที่แตกต่างกันอย่างสำคัญก็คือรัฐบาลสหรัฐตราบเท่าที่เป็นอยู่ในเวลานี้ สามารถยืดหนี้หรือต่ออายุตราสารและตั๋วเงินที่ออกมาได้ต่อไปเรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุด <br><br>ผมใช้คำว่า So Far หรือตราบเท่าที่เป็นอยู่ในเวลานี้ เพราะรัฐบาลสหรัฐมีประวัติอันยาวนานว่ามีเครดิตดีหรือมีความน่าเชื่อถือที่แข็งแกร่ง ตราสารหนี้ของสหรัฐไม่เคยหยุดหรือระงับการชำระดอกเบี้ยให้ผู้ถือตราสาร มีการเติบโตที่ดี บวกกับฐานะของการเป็นผู้ออกตราสารในสกุลเงินที่เป็นที่นิยมของนักลงทุนทั่วโลก คือเหรียญสหรัฐ ดังนั้นรัฐบาลสหรัฐจึงไม่ใคร่จะมีปัญหาในการออก ตราสารใหม่เพื่อแทนที่ตราสารเก่าไปได้เรื่อยๆ แต่ฐานะพิเศษเช่นนี้ไม่มีทางที่จะเปลี่ยนไปเลยน่ะหรือ? จีน ญี่ปุ่น รัสเซียและบราซิลดูเหมือนจะคิดอย่างนั้น จีนเคยมีการพูดแสดงความกังวลอยู่บ้างกับนโยบายการเงินของสหรัฐที่ค่อนข้างเป็นแบบผ่อนคลายมาก และจีนยังกระจายเงินสำรองที่เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐจำนวน 7 แสนล้านเหรียญ ไปซื้อเป็นทองคำแท่งเก็บไว้แทน <br><br>การกระทำของจีนไม่ได้สร้างความประหลาดใจเพราะว่าในท้ายที่สุดแล้วรัฐบาลทั้งหลายไม่ว่าจะใหญ่หรือเล็ก ก็ไม่ได้อยู่ค้ำฟ้าตลอดไป มีข้อจำกัดในการก่อหนี้ของรัฐบาลก่อนที่จะทำให้เกิดปัญหา แต่ข้อจำกัดนั้นจะให้นิยามกันอย่างไร มันไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลย ในช่วงทศวรรษ 80 การขาดดุลงบประมาณขนาด 3% ของ GDP จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโดยรวม เพราะรัฐบาลก่อหนี้มากกว่าตัวเลขการลงทุนของภาคเอกชน ขณะที่นักลงทุนก็ต้องการผลตอบแทนดอกเบี้ยจากพันธบัตรรัฐบาลในอัตราที่สูงเพื่อชดเชยความเสี่ยงของประเทศที่เพิ่มสูงขึ้น <br><br>ปัจจุบันการขาดดุลงบประมาณของรัฐบาลสหรัฐอยู่ที่ระดับ 11.2% ของ GDP ซึ่งเป็นการขาดดุลงบประมาณที่มากที่สุดนับแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา ขณะที่ตัวเลขอัตราดอกเบี้ยยังอยู่ใกล้ระดับ 0% สาเหตุที่ตัวเลขขาดดุลเพิ่มมาถึงขนาดนี้ก็เพราะวิกฤตเศรษฐกิจการเงินที่เกิดขึ้นในปี 2008 ซึ่งนักลงทุนมองว่าพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐเป็นหลุมหลบภัยชั้นดี พากันขนเงินมาลงทุน <br><br>แต่ครั้นเศรษฐกิจโลกเริ่มฟื้นตัวในปีนี้ ธนาคารกลางทั่วโลก โดยเฉพาะธนาคารชาติจีน กำลังปรับเปลี่ยนการจัดการเงินทุนสำรองของตัวเองใหม่ โดยอาจจะหาสินทรัพย์อื่นหรือเงินสกุลอื่นเข้ามาแทนที่เงินเหรียญสหรัฐ ภาพใหญ่ๆ อาจยังดูคลุมเครืออยู่บ้างและอาจต้องใช้เวลาเป็นปีๆ ก่อนที่ธนาคารกลางทั้งหลายจะเริ่มปฏิบัติการพร้อมกัน แต่เท่าที่ทราบตอนนี้จีนได้เพิ่มทุนสำรองเป็นทองคำอีกเท่าตัว ปริมาณที่มีในตอนนี้อยู่ที่ 1,054 ตัน <br><br>คำถามที่ผมได้รับบ่อยๆ ในทุกวันนี้คือ เป็นการปลอดภัยดีหรือไม่ที่จะซื้อทองคำที่ราคาออนซ์ละ 1,000 เหรียญสหรัฐ หรือว่านี่เป็นฟองสบู่อีกรอบที่มาในรูปของโลหะมีค่า? <br><br>คือถ้าพูดกันถึงเรื่องของการลงทุนแล้ว ก็ต้องมองกันเป็นระยะยาวและมีการกระจายพอร์ตลงทุนอย่างดีในหุ้น ตราสารหนี้ เงินสด อสังหาริมทรัพย์และสินค้าโภคภัณฑ์ แต่ถ้ามีความกังวลเรื่องทองคำ ต้องนึกนะครับว่าทองคำได้ผ่านบททดสอบของกาลเวลามายาวนานกว่า 3,000 ปี! และผมตีความการกระทำของธนาคารชาติจีนในครั้งนี้ว่าเป็นการรักษาระดับราคาทองคำ หมายความว่าจีนจะเข้าซื้อทองคำเมื่อราคามีแนวโน้มปรับลดลง เพื่อจะป้องกันไม่ให้ราคาตกลงอย่างรุนแรง และยังเป็นการสร้างแรงผลักดันราคาทองคำระยะยาวให้อยู่ในแนวโน้มขาขึ้นด้วย <br><br>โดยส่วนตัวแล้วผมเห็นว่าลงทุนในกองทุน อีทีเอฟทองคำน่าจะเหมาะสมกว่าที่จะเข้าไปซื้อทองคำเป็นแท่งๆ เพราะจะได้ไม่ต้องพะวงเรื่องสถานที่เก็บรักษา แต่นักลงทุนไทยจำนวนมากไม่ค่อยจะชอบถือทองคำที่เป็นกระดาษสักเท่าไร แม้ว่าในปีที่ผ่านมาก็ได้เห็นกันอยู่ว่าไม่มีสถาบัน การเงินรายใดที่ใหญ่เกินกว่าจะล้มได้ <br><br>นั่นคือเหตุผลที่ทำให้ผมเลือกลงทุนในกองทุน SPDR Gold Fund ซึ่งเป็นกองทุนอีทีเอฟทองคำ กองทุนนี้ลงทุนในทองคำแท่งและนำไปเก็บรักษาไว้ในธนาคารที่รับฝากทองคำในกรุงลอนดอน ซึ่งก็คือธนาคาร HSBC สหรัฐ ทองคำแท่งที่ผมลงทุนไว้ในกองทุนนี้ก็จะมีชื่อเจ้าของคือตัวผมฝากเก็บไว้ในตู้นิรภัย และไม่ได้ถูกนับเป็นสินทรัพย์ของธนาคารผู้รับฝาก ซึ่งหากมีเหตุต้องล้มละลายไป ก็ไม่เกี่ยวอะไรกับทองคำแท่งของผมแม้แต่น้อย <br><br><br><br>